Archiwa kategorii: Analiza ryzyka

Big Data

Wraz z rozwojem nowych obszarów biznesu wspartych technologiami informatycznymi (ICT), następuje stały wzrost ilości danych, które zostają przetwarzane na potrzeby działalności biznesowej.

Tym samym obok kapitału, pracowników oraz surowców w cyfrowej rzeczywistości informacja staje się kolejnym zasobem istotnym w działalności każdej firmy.

Informacje oraz dane biznesowe mogą pochodzić z wielu źródeł, w szczególności:
Aplikacje mobilne
Cloud Computing & SaaS (software as a service)
Sensory & M2M (machine to machine communication)
Social Media.

Big Data obejmuje koncepcje, metody, technologie, architekturę IT oraz narzędzia które pozwalają zapanować nad przepływem dużej ilości informacji. Jednocześnie mniejsze znaczenie ma w tym przypadku sprzęt oraz oprogramowanie, natomiast na pierwsze miejsce wychodzą informacja oraz obróbka dużej ilości danych.

Big Data znajduje zastosowanie w obszarach firmy, w których następuje przetwarzanie dużej ilości informacji, w szczególności: Badania i Rozwój, Produkcja, Dystrybucja, Logistyka, Finanse, Controlling, Marketing oraz Sprzedaż.

Szczególnie duży potencjał z zastosowania Big Data występuje w obszarze Badań i Rozwoju. Wykorzystując dane Social Media oraz przeprowadzając analizę danych sensorycznych i procesowych aktualnie wytwarzanych produktów jesteśmy w stanie lepiej zaprojektować nowe, udoskonalone produkty.

W dystrybucji i logistyce następuje coraz większe usieciowanie pojazdów i tym samym coraz więcej samochodów wyposażonych jest w sensory oraz moduły sterujące (zużycie paliwa, lokalizacja samochodu, temperatura przewożonego ładunku, stan zużycia części). Za pomocą tych danych można podejmować decyzje odnośnie dalszej trasy pojazdu, przeładunków czy terminów przeglądów technicznych pojazdów. Dzięki zastosowaniu sensorów mogą zostać lepiej spełnione wymagania jakościowe (temperatura przechowywania wyrobów, dane procesowe).

Finanse oraz controlling korzystają z informacji Big Data w zakresie rozpoznawania potencjalnego oszustwa oraz zarządzania ryzykiem związanego z realizacją potencjalnych transakcji biznesowych. Zarządzanie ryzykiem bazuje na kompleksowych analizach i obliczeniach, uwzględniających szereg danych.

Big Data dostarcza również informacji działom Marketingu oraz Sprzedaży, dzięki którym możliwe jest dopasowanie produktu lub usługi do oczekiwań i preferencji grup klientów.

Wiele firm w przyszłości będzie musiało podejmować znaczące inwestycje w celu stworzenia infrastruktury (PC, technologie mobilne, sensory, sterowniki PLC), która umożliwią zbieranie dużej ilości informacji z wielu różnych źródeł (na potrzeby Big Data).

Duża część występujących w firmach danych na podlega strukturyzacji i tym samym dane plikowe, dźwiękowe, obrazowe czy filmowe muszą być tak zbierane, aby możliwe było ich wykorzystanie na potrzeby Big Data (możliwość ich odczytania w różnych aplikacjach).

Podczas przetwarzania dużej ilości danych, szczególnie osobowych, istotnym również jest przestrzeganie przepisów prawa w zakresie ochrony danych osobowych (aktualnie w życie wchodzą nowe przepisy w tym zakresie – rozporządzenie o ochronie danych osobowych RODO).

Big data
Big data

Due Diligence / ocena kondycji firmy/

Due Diligence (z ang. należyta staranność) polega na poddaniu przedsiębiorstwa szerokiej analizie pod względem jego kondycji handlowej, finansowej, prawnej oraz podatkowej. Due diligence określane jest również jako badanie kondycji firmy przed decyzją o wejściu kapitałowym.

Czasami można spotkać ogłoszenia sprzedaży firm, w których cena sprzedaży wynosi na przykład 1.000 PLN. W opisie oferty można przeczytać, że na kontach bankowych sprzedawanej firmy jest gotówka w wysokości 1.500 PLN lub spółka posiada należności z tytułu VAT w wysokości 2.000 PLN.
Czyli na pierwszy rzut oka można powiedzieć, że jeśli mamy zapłacić za firmę kwotę w wysokości 1.000 PLN, to biorąc pod uwagę same należności/gotówkę oraz ewentualne koszty założenia firmy w wysokości min. 1.500 PLN to „na pewno” na takiej transakcji zarobimy? Jak to zwykle jest w biznesie, diabeł tkwi w szczegółach i przed zrealizowaniem takiej transakcji warto sprawdzić szereg dokumentów, zanim podejmiemy decyzję wejścia kapitałowego w taką firmę.

Dlatego przed podjęciem decyzji inwestycyjnej każdorazowo warto poddać ocenie wszystkie obszary biznesowe firmy, w szczególności:
prognoza rozwoju przychodów (analiza rynku na którym działa firma)
wielkości stanów magazynowy (surowce, wyroby gotowe, części zamienne),
umowy (warunki uzgodnione z kontrahentami, klientami oraz z partnerami biznesowymi)
lokalizacja firmy (ocena zasobów, możliwości rozwoju, poziomu kosztów mediów, ocena rynku pracy)
wynik operacyjny EBITDA (przed amortyzacją),
wynik finansowy netto,
zadłużenie netto (wszystkie zobowiązania odsetkowe pomniejszone o stan gotówki/rachunków bankowych)
kapitał obrotowy firmy,
nakłady finansowe i rzeczowe potrzebne na utrzymanie i przyszły rozwój spółki.

W zależności od wielkości spółki i skomplikowania procesów biznesowych Due Diligence może trwać od kilku dni do jednego miesiąca. Kupując firmę przejmujemy nie tylko gotówkę zgromadzoną na kontach firmy, ale także wszystkie zobowiązania oraz wydatki związane z zawartymi umowami przez firmę, z możliwymi reklamacjami jakościowymi, czy związane z należnościami wobec urzędu skarbowego.

W przeprowadzaniu Due Diligence specjalizuje się szereg firm działających w obszarze auditu finansowego oraz konsultingu i przy dużej transakcji warto powierzyć im taką ocenę. Z każdej oceny warto przeprowadzić raport/listę otrzymywanych dokumentów związanych z transakcją (zatajenie nawet jednego dokumentu przez sprzedającego może mieć dla kupującego firmę bardzo przykre konsekwencje finansowo-prawne).

Due Diligence (z ang. należyta staranność)
Due Diligence czyli ocena kondycji firmy

Analiza CASH FLOW

Analiza Cash-Flow (Cash-Flow Management) jest istotnym narzędziem w celu zapewnienia niezbędnego kapitału do funkcjonowania firmy.
Analiza Cash Flow umożliwia ocenę przepływu środków pieniężnych, w szczególności podaje informacje na temat:
– które obszary działalności gospodarczej przynoszą największe przychody?
– które obszary działalności gospodarczej generują największe koszty?
– które obszary funkcjonowania firmy mają największy wpływ na kondycję finansową firmy?

W przypadku firm o różnej wielkości analiza Cash-Flow pozwala na wczesne rozpoznawanie problemów i ewentualnie na podejmowanie działań zaradczych. Na przykład firma może osiągać zysk, przy jednoczesnym obniżaniu nadwyżki środków pieniężnych (na przykład przy wzroście stanów magazynowych wyrobów gotowych).
Tym samym oczywiście osiąganie zysku jest bardzo istotne jednakże jednocześnie wcale nie musi to oznaczać dobrej sytuacji firmy.

Elementem wstępnym jest prognoza Cash-Flow, która zwykle jest częścią składową biznes planu i tym samym stanowi bazę do przeprowadzenia analizy Cash-Flow.
Prognoza Cash-Flow zawiera zestawienie przychodów i wydatków wykonane w podziale rodzajowym.

Przeprowadzając analizę Cash-Flow dokonujemy porównania wartości poszczególnych pozycji prognozy z wartościami osiągniętymi po określonym czasie (okresie kontrolnym). Dla każdej pozycji prognozy obliczamy różnicę prognozy i aktualnej wartości osiągniętej po okresie kontrolnym. W przypadku gdy obliczona różnica ma wartość ujemną (wartość osiągnięta kosztów jest większa od wartości prognozy) wtedy wiemy, że albo musimy podjąć działania związane z ograniczeniem tych kosztów, albo musimy zwiększyć wartość przychodów.

Regularne przeprowadzanie analizy Cash-Flow pozwala zapanować nad kosztami i przychodami w firmie i tym samym jest podstawą utrzymania płynności gwarantującej ciągłość wywiązywania się firmy ze zobowiązań płatniczych.

Zaleca się, aby analizę Cash-Flow przeprowadzać w okresie co najmniej miesięcznym, co pozwala na stosunkowo szybką reakcję w sytuacji wystąpienia niekorzystnych trendów w firmie.

Analiza Cash Flow
Analiza Cash Flow

Koszty złej jakości

Produkcja to proces wytwarzania produktów, których cechy i własności najczęściej zostają ustalone na etapie projektowania i wykonywania prototypu. Zatwierdzony prototyp w fazie produkcji seryjnej może być wytwarzany w tysiącach, setkach tysięcy lub nawet milionach sztuk. Właśnie dlatego błędy popełnione na etapie projektowania znacząco wpływają na wysokość kosztów, jakie firma może być zmuszona ponieść w celu usunięcia samych błędów oraz skutków wynikających z tych błędów.

Wartość kosztów błędów związanych z usuwaniem skutki ich wystąpienia zależą od fazy w jakiej wystąpiły. Wartość kosztów błędów wynika wprost z wielkości serii produkcyjnej której one dotyczą. Stąd usunięcie błędów w fazie produkcji seryjnej jest co najmniej 100 krotnie wyższe od kosztów ponoszonych na etapie projektowania wyrobu.

Błąd zauważony w fazie projektowania wymaga poniesienia m.in. kosztów związanych ze zmianą dokumentacji technicznej wyrobu, zmianą oprzyrządowania lub ze zmianą zastosowanych materiałów. Na etapie projektowania warto wykorzystywać dane i doświadczenia pochodzące z produkcji podobnych wyrobów.

W przypadku wystąpienia błędu na etapie produkcji seryjnej oprócz wszystkich kosztów pochodzących z fazy projektowania przychodzi nam również pokryć koszty usunięcia błędu we wszystkich wyrobach wyprodukowanych do momentu stwierdzenia błędu. To właśnie im później wykryjemy błędy w produkowanych wyrobach, tym stają się one coraz droższe i jednocześnie tym trudniej jest nad nimi zapanować.

Niejednokrotnie słyszy się o akcjach sprowadzania wadliwych samochodów do serwisów firmowych celem usunięcia jakiejś usterki. Operacja taka może kosztować firmę kilka, a w skrajnych przypadkach nawet kilkaset milionów dolarów, nie mówiąc już o stratach związanych z utratą dobrego imienia wśród klientów.

Aktualnie coraz więcej firm stosuje nowoczesne narzędzia planowania jakości, które ułatwiają zapobieganie występowaniu błędów na różnych etapach życia wyrobu. W tym obszarze przodują firmy z branży motoryzacyjnej, które w swojej międzynarodowej specyfikacji ISO/TS 16949 – skierowanej do dostawców firm samochodowych – uwzględniły proces zaawansowanego planowania jakości – APQP (Advanced Product Quality Planning).

Wśród najważniejszych narzędzi zaawansowanego planowania jakości warto wymienić:
analizę FMEA (Failure Mode Effect Analysis),
statystyczną kontrolę procesów SPC (Statistical Process Control),
analizę przyrządów pomiarowych MSA (Measurement Systems Analysis),
proces akceptacji wyrobu PPAP (Production Part Aproval Process).

Nierozłącznym elementem statystycznej kontroli procesów jest podejście Six Sigma, którego celem jest minimalizacja odchyleń procesów przy jednoczesnym zagwarantowaniu ich zdolności. Tylko procesy spełniające określone kryteria odbiorowe są w stanie zapewnić nam wysoką i powtarzalną jakość produkowanych wyrobów.

Bardzo ważnym narzędziem przy doskonaleniu obiegów wewnętrznych w firmie oraz samych wyrobów jest proces ciągłego doskonalenia jakości (Kaizen), który stał się jednym z głównych elementów norm opisujących wymagania stawiane nowoczesnym systemom zarządzania jakości.

Poszczególne narzędzia właściwie stosowane na różnych etapach życia wyrobu pozwalają nam wykryć, uniknąć lub przeprowadzić skuteczną analizę potencjalnych błędów. Przy czym w wielu przypadkach stają się one bezużyteczne bez stworzenia właściwej kultury organizacyjnej w firmie, w której wszyscy pracownicy będą identyfikowali się z celami firmy, a sama firma nie będzie nastawiona na samodoskonalenie.

Podczas planowania każdego procesu warto mieć na uwadze fakt, że unikanie błędów jest zdecydowanie korzystniejsze i tańsze od ich wykrywania oraz usuwania.

Koszty złej jakości

Faktoring

Faktoring jest to odkupienie przez Faktora jeszcze nie podlegających płatności i wynikających ze zrealizowanych dostaw lub świadczeń dowolnej firmy zwanej Faktorantem (sprzedawca zobowiązań).
Faktor dokonuje płatności za skupione zobowiązania niezwłocznie od wskazanego terminu płatności i ponosi pełne ryzyko ewentualnych problemów z ich odzyskaniem.

Tym samym firma sprzedająca towary lub usługi nie musi czekać na zapłatę do dnia płatności przewidzianego na fakturze, gdyż otrzymuje swoje pieniądze od Faktora zaraz po zrealizowaniu sprzedaży. Natomiast kupujący towar lub usługę płaci za fakturę Faktorowi w terminie wyznaczonym na fakturze.

Faktoring może pełnić następujące funkcje:
finansowa (skup i kredytowanie zobowiązań),
usługowa (prowadzenie monitorowania terminowości spłat zobowiązań, rozliczanie i ściąganie należności oraz doradztwo),
prowizja del credere (faktor przejmuje pełne ryzyko za wystąpienie ewentualnych problemów z odzyskaniem zobowiązania oraz za ubezpieczenie należności).

Korzyści wynikające z zastosowania faktoringu:
– szybkie finansowanie dopasowane do poziomu obrotów,
uwolnienie środków zamrożonych w zobowiązaniach (szczególnie istotne gdy okres płatności za wyroby jest zdecydowanie dłuższy niż płatności za surowce do produkcji),
– możliwość zwiększenia obrotów, bez dodatkowych kredytów (uwolnione środki mogą posłużyć do rozwijania dodatkowych obszarów działalności biznesowej),
– możliwość poprawy warunków oferty (wydłużenie terminów płatności klientom firmy daje przewagę nad konkurencją),
– możliwość negocjacji cen zakupu surowców (przy skróconych terminach płatności możliwe jest osiągnięcie wyższych rabatów),
bezpieczeństwo dokonywania transakcji (ryzyko jest dzielone z bankiem lub z instytucją finansową),
– faktoring jest dostępny również dla małych i średnich firm (nie wymaga posiadania zdolności kredytowej, ani żadnych zabezpieczeń rzeczowych),
– korzystając z faktoringu firma nie podwyższa swojego zadłużenia i tym samym nie obniża zdolności kredytowej,
– redukcja kosztów i ryzyka ewentualnej windykacji zobowiązań (na wypadek problemów z odzyskaniem długów),
– ograniczenie działań związanych z odzyskiwaniem należności (cała procedura leży po stronie Faktora).,
– faktoring pozwala na uzyskanie bieżącej oceny kondycji klienta (Faktor jako instytucja finansowa jest w stanie lepiej ocenić klienta firmy, ale z drugiej strony gdy klient dowie się, że chcemy skorzystać z usług factoringu to może wycofać się z transakcji).

Faktoring jest bardzo istotnym narzędziem pozwalającym na poprawę płynności firmy oraz na podniesienie bezpieczeństwa transakcji dokonywanych na rynku (obniżając ryzyko prowadzenia działalności biznesowej).

Pomimo, że koszty faktoringu nie są niskie (średnio uwzględniając wartość odsetek od kapitału oraz prowizję faktoringową mogą osiągnąć poziom min. 2 % obrotu), to i tak jest to bardzo dobre narzędzie finansowania i zabezpieczenia działalności firmy.

Factoring

Zwrot z inwestycji (ROI)

Wskaźnik zwrotu z inwestycji (Return on Investment, skr. ROI) jest bardzo ważnym i wiele mówiącym wskaźnikiem biznesowym zawierającym w sobie zarówno rentowność sprzedaży, jak również obrót kapitału.

Wysoka rentowność sprzedaży oznacza, że im wyższy wolumen sprzedaży, tym wyższa wartość zysku osiąganego przez firmę.

Rentowność sprzedaży = Zysk / Wartość sprzedaży * 100 %

Im niższy zaangażowany kapitał w osiągnięcie porównywalnego obrotu, tym lepiej dla firmy.

Zwrot kapitału = wartość sprzedaży / wartość kapitału * 100 %

Zwrot z inwestycji (ROI) jest odpowiednikiem wskaźnika rentowności kapitału (zysk/kapitał * 100 %) jednakże dodatkowo podaje on przyczyny pogorszenia lub polepszenia się sytuacji firmy. W sytuacji, gdy firmę spotyka spadek rentowności sprzedaży to zmuszona jest albo do wzrostu wartości sprzedaży, albo do wzrostu zwrotu kapitału (obniżenia wartości zastosowanego kapitału, przy nie zmienionej wartości sprzedaży).

ROI

Im wyższa wartość wskaźnika ROI, tym lepiej (firma potrzebuje mniejszego kapitału do osiągnięcia wyższych zysków, przy określonym poziomie obrotu).
Zaleca się stosowanie wskaźnika ROI przed podjęciem szeregu decyzji biznesowych, w szczególności:
inwestycje kapitałowe (inwestowanie wolnych środków firmy np. w akcje innych firm, ),
inwestycje optymalizacyjne (ułatwia decyzję, które procesy i w jaki sposób warto modyfikować aby uzyskać efekt obniżenia kosztów i tym samym poprawy ich konkurencyjności),
inwestycje rozwojowe (jakie nowe i alternatywne produkty warto wdrożyć, tak aby uzyskać jak największy efekt sprzedażowy),
inwestycje organizacyjne (szczególnie przydatny w przypadku inwestycji w systemy komputerowe i oprogramowanie wspierające zarządzanie firmą).

Mając do wyboru dwie lub więcej opcji i przeprowadzając dla każdej z nich kalkulacje wskaźnika ROI, jesteśmy w stanie wybrać możliwie jak najlepszą alternatywę.

Czasami podczas podejmowania decyzji biznesowych będziemy zmuszeni do przeprowadzenia poszerzonej analizy biznesowej, uwzględniającej dane marketingowe na temat wielkości rynku, analizy konkurencji, czy też opracować kompletny biznes plan, bo tylko taka pozwoli nam prawidłowo ocenić szanse planowanych inwestycji.

Każda złotówka powinna pracować i tym samym im szybciej zwiększymy zainwestowany kapitał, tym oczywiście lepiej dla firmy. Dlatego oczywistym jest, że im niższa kwota inwestycji, tym lepiej dla firmy, jeśli tylko w wyniku tej inwestycji uzyskamy podobny efekt finansowy (wartość sprzedaży).

ROI2

Analiza ryzyka

Aktualnie żyjemy w bardzo dynamicznie zmieniających się czasach, którym towarzyszy rewolucja internetowa.

Pojawiają się nowe formy prowadzenia działalności, rynek podlega bardzo dynamicznym zmianom, a to wszystko sprawia, że każda firma musi stale monitorować sytuację na rynku, w firmie i w otoczeniu firmy. Dlatego coraz większego znaczenia nabiera konieczność prowadzenia działań skierowanych na obniżenie negatywnego wpływu ryzyka na funkcjonowanie firmy, poprzez podejmowanie odpowiednich działań służących przeciwdziałaniu i ograniczaniu ryzyka.

Ryzyka związane z prowadzeniem działalności biznesowej można podzielić na 5 głównych grup, w szczególności obejmują one:
ryzyka strategiczne – firma przygotowując biznes plan stara się rozpoznać sytuację występująca na rynku i tym samym dąży do minimalizacji ryzyka związanego z podjęciem działalności biznesowej. Prawidłowe zaplanowanie biznesu jest o tyle istotne, że większość nowych firm upada w pierwszych dwóch latach od momentu rozpoczęcia działalności. Właściwie opracowany biznes plan, uwzględniający wszystkie aspekty i warunki prowadzenia działalności gospodarczej, jest w stanie dać nam szczegółowy przepis na prowadzenie działalności lub wręcz odwieźć nas od jej podejmowania (brak rynku na oferowane przez firmy produktów jest przyczyną upadku prawie połowy nowo powstałych firm).
ryzyko zgodności z prawem – wprowadzając nowe produkty lub usługi zawsze musimy mieć na uwadze konieczność sprawdzenia aktualnie obowiązujących regulacji prawnych, zarówno w zakresie niezbędnych certyfikatów, dopuszczeń, badań, ale również regulacje związane z aspektami ekologicznymi (utylizacja naszych wyrobów, odprowadzanie ścieków),
ryzyka operacyjne – każda firma dysponuje określonymi środkami materialnymi i niematerialnymi, które wykorzystuje do prowadzenia działalności biznesowej. Głównymi środkami wykorzystywanymi w działalności również biznesowej są media (energia, woda, gaz), których dostępność warto tak zabezpieczyć, aby unikać czasowej niezdolności firmy do pracy. Istotne mogą być również ryzyka związane ze zmianami warunków występujących na rynku pracy (dostęp do pracowników, wysokość kosztów pracy). Część ryzyk operacyjnych leży po stronie firmy, ale część może również występować zewnątrz, na które firma ma minimalny wpływ (możemy próbować minimalizować ich wpływ zawierając odpowiednie umowy).
ryzyka finansowe – wśród ryzyk finansowych najważniejszym jest utrata płynności, która może wystąpić pomimo wykazywania przez firmę zysku operacyjnego. Tym samym warunki płatności stosowane przez firmę wobec jej klientów, mogą znacząco przyczynić się do minimalizacji tego ryzyka (jeśli firma płaci za towary po 14 dniach od ich zakupu, to podobne warunki powinna próbować uzyskać od swoich klientów, niestety bardzo często warunki płatności występujące na rynku to 60, a nawet 90 dni). Zatory płatnicze były i w przyszłości również będą jednym z głównych ryzyk prowadzenia działalności biznesowej.
ryzyka utraty reputacji – w sytuacji gdy firma wypuści na rynek nieprzetestowany lub wadliwy wyrób mogą pojawić się reklamacje jakościowe, których obsługa może znacząco wpłynąć na sytuacje firmy na rynku. Konsekwencją utraty reputacji przez firmę, mogą być inne zagrożenia takie jak ryzyka finansowe.

Narzędzia Lean Manufacturing

Na rynku występuje szereg narzędzi informatycznych pozwalających na identyfikację, ocenę i monitorowanie poziomu ryzyka w sposób jakościowy i ilościowy. Dlatego warto wdrożyć w firmie takie narzędzia, ponieważ bez nich nie będziemy w stanie odpowiednio szybko reagować na pojawiające się niekorzystne trendy biznesowe (występujące zarówno wewnątrz, jak i zewnątrz firmy).

Analiza ryzyka