Archiwa kategorii: redukcja kosztów

Big Data

Wraz z rozwojem nowych obszarów biznesu wspartych technologiami informatycznymi (ICT), następuje stały wzrost ilości danych, które zostają przetwarzane na potrzeby działalności biznesowej.

Tym samym obok kapitału, pracowników oraz surowców w cyfrowej rzeczywistości informacja staje się kolejnym zasobem istotnym w działalności każdej firmy.

Informacje oraz dane biznesowe mogą pochodzić z wielu źródeł, w szczególności:
Aplikacje mobilne
Cloud Computing & SaaS (software as a service)
Sensory & M2M (machine to machine communication)
Social Media.

Big Data obejmuje koncepcje, metody, technologie, architekturę IT oraz narzędzia które pozwalają zapanować nad przepływem dużej ilości informacji. Jednocześnie mniejsze znaczenie ma w tym przypadku sprzęt oraz oprogramowanie, natomiast na pierwsze miejsce wychodzą informacja oraz obróbka dużej ilości danych.

Big Data znajduje zastosowanie w obszarach firmy, w których następuje przetwarzanie dużej ilości informacji, w szczególności: Badania i Rozwój, Produkcja, Dystrybucja, Logistyka, Finanse, Controlling, Marketing oraz Sprzedaż.

Szczególnie duży potencjał z zastosowania Big Data występuje w obszarze Badań i Rozwoju. Wykorzystując dane Social Media oraz przeprowadzając analizę danych sensorycznych i procesowych aktualnie wytwarzanych produktów jesteśmy w stanie lepiej zaprojektować nowe, udoskonalone produkty.

W dystrybucji i logistyce następuje coraz większe usieciowanie pojazdów i tym samym coraz więcej samochodów wyposażonych jest w sensory oraz moduły sterujące (zużycie paliwa, lokalizacja samochodu, temperatura przewożonego ładunku, stan zużycia części). Za pomocą tych danych można podejmować decyzje odnośnie dalszej trasy pojazdu, przeładunków czy terminów przeglądów technicznych pojazdów. Dzięki zastosowaniu sensorów mogą zostać lepiej spełnione wymagania jakościowe (temperatura przechowywania wyrobów, dane procesowe).

Finanse oraz controlling korzystają z informacji Big Data w zakresie rozpoznawania potencjalnego oszustwa oraz zarządzania ryzykiem związanego z realizacją potencjalnych transakcji biznesowych. Zarządzanie ryzykiem bazuje na kompleksowych analizach i obliczeniach, uwzględniających szereg danych.

Big Data dostarcza również informacji działom Marketingu oraz Sprzedaży, dzięki którym możliwe jest dopasowanie produktu lub usługi do oczekiwań i preferencji grup klientów.

Wiele firm w przyszłości będzie musiało podejmować znaczące inwestycje w celu stworzenia infrastruktury (PC, technologie mobilne, sensory, sterowniki PLC), która umożliwią zbieranie dużej ilości informacji z wielu różnych źródeł (na potrzeby Big Data).

Duża część występujących w firmach danych na podlega strukturyzacji i tym samym dane plikowe, dźwiękowe, obrazowe czy filmowe muszą być tak zbierane, aby możliwe było ich wykorzystanie na potrzeby Big Data (możliwość ich odczytania w różnych aplikacjach).

Podczas przetwarzania dużej ilości danych, szczególnie osobowych, istotnym również jest przestrzeganie przepisów prawa w zakresie ochrony danych osobowych (aktualnie w życie wchodzą nowe przepisy w tym zakresie – rozporządzenie o ochronie danych osobowych RODO).

Big data
Big data

Ryzyko kursów walutowych

Ryzyko kursów walutowych występuje wtedy gdy w wyniku zmian kursów walut zmienia się wartość biznesu lub inwestycji.

Na całym świecie stale rośnie liczba wykonywanych transakcji biznesowych, ponieważ na rynku funkcjonuje coraz więcej firm pochodzących z różnych krajów świata. W przypadku realizowania transakcji zakupowych w walutach innych niż waluta kraju działalności firmy, musimy z jednej strony zakupić walutę, z czym wiążą się koszty operacyjne (różnice ceny zakupu i ceny sprzedaży waluty), a ponadto kursy walut rozliczeniowych podlegają stałym zmianom i tym samym mogą wiązać się z niekorzystnym rozwojem ich wartości (gdy kupimy surowce przy wysokim kursie walutowym, wtedy może się okazać, że będziemy mieli problemy ze sprzedażą naszych wyrobów).

Najlepszym rozwiązaniem uniknięcia ryzyk walutowych było by stworzenie modelu rozwoju kursów walutowych, przy czym niestety w praktyce metoda ma bardzo ograniczoną skuteczność (zbyt dużo czynników wpływa na kurs walutowy i tym samym możliwości przewidzenia jego wartości są bardzo ograniczone).

Teoretycznie najprostszą metodą uniknięcia ryzyk walutowych jest rezygnacja z prowadzenia biznesu za granicą (rozliczania się w walutach innych niż waluta kraju, w których działa firma). Jednakże z uwagi na możliwe dodatkowe korzyści (związane z zakupami zagranicą lub ze sprzedażą wyrobów), rozwiązanie to może mieć ograniczone możliwości zastosowania w praktyce (koszty związane z ryzykiem walutowym mogą być minimalne w porównaniu z korzyściami jaki niesie ze sobą handel międzynarodowy).

Drugi sposób uniknięcia ryzyk walutowych to realizowanie wszystkich transakcji biznesowych w walucie kraju w którym funkcjonuje firma (ten sposób ma ograniczone możliwości, gdy firma zlokalizowana jest poza Stanami Zjednoczonymi, ewentualnie EU).

Kolejny sposób polega na sprzedaży wyrobów wytwarzanych przez firmę w walutach, w których zakupujemy surowce i inne towary (nie będzie musiała kupować walut w celu zakupu surowców do produkcji, bo będziemy je otrzymywali od naszych klientów). Sposób ten jest szczególnie istotny w przypadku realizowania przez firmę eksportu (dolar amerykański może być stosowany zarówno w przypadku zakupu surowców, jak również przy sprzedaży wyrobów) .

Minimalizowanie ryzyk walutowych można osiągnąć w wyniku minimalizacji wolumenu zakupowego (max. na jeden miesiąc zapotrzebowania surowcowego). W tym przypadku z jednej strony minimalizujemy ryzyko zakupu surowców przy wysokich kursach walutowych, a z drugiej strony unikamy również ryzyka zakupu surowców po cenach, które będą spadały w następnych miesiącach.

Jeśli firma sprzedaje swoje wyroby głównie za granicą, wtedy warto jest rozważyć możliwość otwarcia zagranicznego przedstawicielstwa firmy (większość kosztów firmy związanych z działalnością zagraniczną będzie naliczana w walucie zagranicznej).

Możliwe jest również przeniesienie ryzyka walutowego na stronę trzecią, za pośrednictwem instrumentów finansowych – factoring. Przy czym koszty takiej operacji mogą wynosić od 5 do 10 % kwoty transakcji.

Również opcje walutowe mogą stanowić zabezpieczenie firmy przed niekorzystnym rozwojem kursów walutowych. Opcje walutowe są umowami cywilno-prawnymi, które w zamian za opłatę są w stanie zapewnić firmie określony poziom kursu walutowego w przyszłości.

Ryyzko walutowe
Ryzyko walutowe

Przemysł 4.0

Przemysł 4.0 (Industry 4.0) to nazwa trendu automatyzacji i wymiany danych coraz częściej w występujących w procesach produkcyjnych. Przemysł 4.0. obejmuje systemy i internet rzeczy (lub M2M), Big Data, sztuczną inteligencję, Data Mining oraz nowoczesne metody zarządzania.

Przemysł 4.0 przyczynia się do tworzenia tak zwanej „inteligentnej fabryki” („Smart factory”), która bardzo często zmuszona jest do wprowadzania innowacyjnych rozwiązań w czasach niedoboru pracowników na rynku pracy.

W ramach modułowej struktury inteligentnych fabryk systemy informatyczne monitorują procesy fizyczne, tworzą wirtualną kopię świata fizycznego i podejmują zdecentralizowane decyzje. Natomiast komunikacja między uczestnikami procesu wytwórczego odbywa się „on-line”, najczęściej za pośrednictwem bezprzewodowych sieci komunikacyjnych.

Jednym ze znaczących symboli cyfryzacji procesów wytwórczych stają się roboty, które są w stanie wykonywać różne operacje technologiczne na linii technologicznej. Sensory, sterowniki i systemy informatyczne są w stanie dokładnie odwzorować przebieg procesu produkcyjnego i tym samym jesteśmy w stanie na żywo śledzić zaawansowanie postępu produkcyjnego w łańcuchu logistyczno-wytwórczym.

Zastosowanie technik informatycznych w zarządzaniu firmą oczywiście może się przyczynić do znacznego obniżenia kosztów wytworzenia wyrobów, jednakże jednocześnie wymaga od przedsiębiorcy zdecydowanie wyższych umiejętności w zakresie obsługi nowoczesnych systemów ICT oraz elementów automatycznej infrastruktury technologicznej.

Z drugiej strony równie istotne staje się zabezpieczenie systemów informatycznych przed dostępem osób niepożądanych, które mogły by dokonać kradzieży danych istotnych dla firmy, lub nawet uszkodzić maszynę (włamując się do sieci i manipulując danymi sterowników PLC).
W komunikacji między systemami wykonawczymi istotne jest zabezpieczenie danych, procesów i własności intelektualnej przed sabotażem oraz kradzieżą. Można to osiągnąć tylko dzięki optymalnemu połączeniu rozwiązań sprzętowych i programowych.

Idea czwartej rewolucji przemysłowej oraz koncepcja Przemysłu 4.0 stały się już nie tylko istotnym elementem procesów wytwórczych, ale ich elementy coraz częściej szeroko wkraczają do różnych obszarów biznesu (firmy usługowe, handlowe, media, inne)

Przemysł 4.0
Przemysł 4.0

Polityka ekologiczna w firmie

Światowe trendy związane z odpowiedzialnym modelem prowadzenia biznesu wymagają od firm uwzględnienia wielu czynników, w tym także odnoszących się do ochrony środowiska naturalnego.
W szczególności w roku 1987 stworzone przez Światową Komisję ds. Środowiska i Rozwoju (World Commision on Enviroment and Development) wymagania w zakresie zrównoważonego rozwoju, który do dnia dzisiejszego jest podstawą przy prowadzeniu polityki ekologicznej.

Każda firma podczas planowania działalności biznesowej zobowiązana jest do uwzględnienia wymagań ekologicznych (przepisów prawnych w zakresie uzyskania niezbędnych zgód i dopuszczeń oraz do prowadzenia sprawozdawczości w zakresie korzystania ze środowiska naturalnego).

W szczególności korzystanie ze środowiska może obejmować :
odprowadzanie ścieków,
utylizację odpadów (metale, papier, drewno, tworzywa sztuczne),
zużywanie opakowań zwrotnych i jednorazowych (papierowe, drewniane, plastikowe),
zużycie paliw przez samochody i maszyny,
zużycie mediów (energia, elektryczna i cieplna, woda, gaz).

W przypadku przekazywania odpadów istotne jest również, aby każdorazowo fakt utylizacji dokumentować za pomocą karty przekazania odpadu. W takim przypadku niezbędne jest uzyskanie potwierdzenia odbioru odpadu przez firmę posiadającą stosowane zgody w tym zakresie. Tym samym podczas prowadzenia działalności biznesowej ilość powstających odpadów powinna zgadzać się z ilością przekazanych odpadów do utylizacji.

Fakt występowania konieczności utylizacji odpadów nie musi wcale oznaczać konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów (za wyjątkiem opłat ponoszonych na rzecz instytucji państwowych). W wielu przypadkach firmy recyklingowe odbierają odpady na swój koszt, a w przypadku wybranych odpadów (takich jak papier, złom metalowy, czy wybrane rodzaje tworzyw sztucznych) możliwe jest również uzyskanie dodatkowych przychodów z tego tytułu.

W całym cyklu wytwórczym, podczas którego powstają różne produkty, zużywane są różne media takie jak woda, gaz czy energia elektryczna oraz cieplna. Tym samym im wyższe zużycie mediów, tym wyższe koszty wytwarzania. Dlatego podczas planowania procesów technologicznych i dokonywania zakupów wyposażenia produkcyjnego w firmie warto brać pod uwagę wysokość zużycia mediów. Środki transportu w firmie to z kolei koszty związane ze zużyciem paliw – w tym obszarze występuje duży potencjał oszczędnościowy (wpływający na poziom korzystania przez firmę ze środowiska).

Dzięki wsparciu zewnętrznemu (dotacje UE, fundusze WFOŚ oraz NFOŚ czy preferencyjne kredyty bankowe m.in. oferowane przez BOŚ) staje się możliwe realizowanie inwestycji w obszarze odnawialnych źródeł energii elektrycznej i cieplnej (elektrownie fotowoltaiczne, instalacje kolektorów grzewczych), czy też innych innych mediów (m.in. wody i gazu).

Ochrona środowiska
Polityka ekologiczna firmy

Koszty złej jakości

Produkcja to proces wytwarzania produktów, których cechy i własności najczęściej zostają ustalone na etapie projektowania i wykonywania prototypu. Zatwierdzony prototyp w fazie produkcji seryjnej może być wytwarzany w tysiącach, setkach tysięcy lub nawet milionach sztuk. Właśnie dlatego błędy popełnione na etapie projektowania znacząco wpływają na wysokość kosztów, jakie firma może być zmuszona ponieść w celu usunięcia samych błędów oraz skutków wynikających z tych błędów.

Wartość kosztów błędów związanych z usuwaniem skutki ich wystąpienia zależą od fazy w jakiej wystąpiły. Wartość kosztów błędów wynika wprost z wielkości serii produkcyjnej której one dotyczą. Stąd usunięcie błędów w fazie produkcji seryjnej jest co najmniej 100 krotnie wyższe od kosztów ponoszonych na etapie projektowania wyrobu.

Błąd zauważony w fazie projektowania wymaga poniesienia m.in. kosztów związanych ze zmianą dokumentacji technicznej wyrobu, zmianą oprzyrządowania lub ze zmianą zastosowanych materiałów. Na etapie projektowania warto wykorzystywać dane i doświadczenia pochodzące z produkcji podobnych wyrobów.

W przypadku wystąpienia błędu na etapie produkcji seryjnej oprócz wszystkich kosztów pochodzących z fazy projektowania przychodzi nam również pokryć koszty usunięcia błędu we wszystkich wyrobach wyprodukowanych do momentu stwierdzenia błędu. To właśnie im później wykryjemy błędy w produkowanych wyrobach, tym stają się one coraz droższe i jednocześnie tym trudniej jest nad nimi zapanować.

Niejednokrotnie słyszy się o akcjach sprowadzania wadliwych samochodów do serwisów firmowych celem usunięcia jakiejś usterki. Operacja taka może kosztować firmę kilka, a w skrajnych przypadkach nawet kilkaset milionów dolarów, nie mówiąc już o stratach związanych z utratą dobrego imienia wśród klientów.

Aktualnie coraz więcej firm stosuje nowoczesne narzędzia planowania jakości, które ułatwiają zapobieganie występowaniu błędów na różnych etapach życia wyrobu. W tym obszarze przodują firmy z branży motoryzacyjnej, które w swojej międzynarodowej specyfikacji ISO/TS 16949 – skierowanej do dostawców firm samochodowych – uwzględniły proces zaawansowanego planowania jakości – APQP (Advanced Product Quality Planning).

Wśród najważniejszych narzędzi zaawansowanego planowania jakości warto wymienić:
analizę FMEA (Failure Mode Effect Analysis),
statystyczną kontrolę procesów SPC (Statistical Process Control),
analizę przyrządów pomiarowych MSA (Measurement Systems Analysis),
proces akceptacji wyrobu PPAP (Production Part Aproval Process).

Nierozłącznym elementem statystycznej kontroli procesów jest podejście Six Sigma, którego celem jest minimalizacja odchyleń procesów przy jednoczesnym zagwarantowaniu ich zdolności. Tylko procesy spełniające określone kryteria odbiorowe są w stanie zapewnić nam wysoką i powtarzalną jakość produkowanych wyrobów.

Bardzo ważnym narzędziem przy doskonaleniu obiegów wewnętrznych w firmie oraz samych wyrobów jest proces ciągłego doskonalenia jakości (Kaizen), który stał się jednym z głównych elementów norm opisujących wymagania stawiane nowoczesnym systemom zarządzania jakości.

Poszczególne narzędzia właściwie stosowane na różnych etapach życia wyrobu pozwalają nam wykryć, uniknąć lub przeprowadzić skuteczną analizę potencjalnych błędów. Przy czym w wielu przypadkach stają się one bezużyteczne bez stworzenia właściwej kultury organizacyjnej w firmie, w której wszyscy pracownicy będą identyfikowali się z celami firmy, a sama firma nie będzie nastawiona na samodoskonalenie.

Podczas planowania każdego procesu warto mieć na uwadze fakt, że unikanie błędów jest zdecydowanie korzystniejsze i tańsze od ich wykrywania oraz usuwania.

Koszty złej jakości

Zarządzanie zmianą

Wprowadzanie zmian w organizacji nie jest łatwą sprawą o czym przekonał się prawie każdy menedżer odpowiedzialny za ten proces. Wprowadzając zmianę mamy do czynienia nie tylko z koniecznością jej przygotowania, ale dodatkowo musimy zmierzyć się z przeciwnościami związanymi z naturą człowieka, słabościami organizacyjnymi firmy czy problemami związanymi z komunikacją.

Z natury nie lubimy zmian, a już tym bardziej sytuacji w których czujemy się niepewnie lub nie potrafimy sobie wyobrazić wyników tych zmian.

Jednym z głównych elementów wprowadzania zmiany w organizacji jest stworzenie sytuacji pilności jej wdrażania, dlatego coraz częściej pojawia się potrzeba posiadania na bieżąco (on-line) różnych informacji biznesowych.
Dotyczy to zarówno danych finansowych, produkcyjnych, sprzedażowych, czy też jakościowych lub marketingowych. Bez dostępu do wiarygodnych danych proces wprowadzania zmian znacząco się wydłuża.

Wynika to z wielu czynników, z których najważniejszym jest kultura firmy, czyli określone zachowania pracowników w różnych sytuacjach biznesowych. Aby je zmienić potrzebne jest pokonanie wielu przeciwności, które pojawiają się podczas wprowadzania zmiany. Są one wynikiem występowania różnych zależności między uczestnikami procesu biznesowego lub organizacyjnego.
Na początku jest ono oczywiście zdecydowanie bardziej negatywne, co wynika z niepewności o wynik tych zmian. Jednakże przy właściwym pokierowaniu procesem wprowadzania zmiany oraz przez właściwe komunikowanie wyników na różnych etapach wprowadzania zmiany, nastawienie pracowników może się zmieniać w zależności od wyników tych zmian. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie systemu oceny, który na bieżąco będzie umożliwiał śledzenie postępów w procesie wprowadzania zmian.

Przy tradycyjnych systemach raportingu, bazujących na raportach miesięcznych, czy rocznych wprowadzanie zmiany trwa bardzo długo i jednym z warunków niezbędnych do skrócenia tego okresu jest stworzenie systemu bieżącego monitorowania procesu wprowadzania zmiany. Dodatkowym utrudnieniem jest złożoność samego procesu wprowadzania zmiany. Zmiany mogą być na tyle głębokie i rozległe, że nie wystarczy nadzorowanie jednego, czy kilku projektów. Wprowadzenie zmiany może za sobą pociągać konieczność uruchomienia i nadzorowania kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu projektów w różnych obszarach funkcjonalnych firmy.

Jednym z elementów współczesnej gospodarki jest szybko zmieniająca się rzeczywistość, co jest widoczne w wielu obszarach i co wymaga ciągłej obserwacji otoczenia. Jeszcze nie tak dawno wiele można było zarobić na produkcji i sprzedaży dysków CD, które obecnie wypierane są przez czytniki MP3 oraz MP4. Podobnie jest z aparatami fotograficznymi, komputerami, które nie starzeją się fizycznie, a bardziej technicznie. Tym samym niezbędne staje się ciągłe obserwowanie otoczenia, co najłatwiej można wykonać poprzez bieżącą analizę danych biznesowych lub gospodarczych. Bez takiej analizy może się okazać, że zostaniemy z towarem, który będzie można tylko wyzłomować.
Podobnie sytuacja wygląda z branżami podlegającymi ciągłej ewolucji jak na przykład przekaz papierowy, który stopniowo zastępowany jest przez zapis elektroniczny. Firmy, które w porę dostrzegą potrzebę zmian będą w stanie znaleźć się w nowych warunkach ekonomicznych.

Informacja obecnie nabiera coraz większego znaczenia, w szczególności w procesach zarządczych. Właśnie dlatego wiele danych dotyczących procesów biznesowych powinno docierać do kierownictwa firmy, również dlatego, aby decyzje w przypadkach wystąpienia odchyleń były podejmowane na odpowiednich szczeblach.
Zlekceważenie różnych sygnałów ostrzegawczych – na przykład jakościowych ? może prowadzić do utraty dobrego imienia firmy, a w najgorszym przypadku do reperkusji finansowych. Konkurencja z kolei zrobi wszystko, aby wykorzystać każdą nadążającą się okazję do podważenia wiarygodności naszej firmy.
Podczas wprowadzania zmian ważne jest wypracowanie właściwych zasad i procedur postępowania, które pozwolą nam na osiągnięcie sukcesu – w tym temacie naprawdę nie warto odkrywać Ameryki, bo czasami firmy nie stać na to aby tracić czas na eksperymentowanie.

Podczas wprowadzania zmian warto skorzystać ze sprawdzonych wskazówek bazujących na ośmiu etapowym procesie, który wg. Johna P. Kottera obejmuje:
1. Stworzenie potrzeby pilności – która może się pojawić po przeprowadzeniu i porównaniu z konkurencją aktualnej sytuacji firmy lub organizacji i sprowadza się do przeprowadzenia analiz bazujących na dostępnych danych (raporty, analizy, sprawozdania).
2. Utworzenie koalicji wprowadzającej zmianę – niezbędne jest stworzenie grupy ludzi lub pracowników, którzy będą w stanie przeprowadzić zmiany w firmie lub w organizacji.
3. Rozwój wizji i strategii – polega na określeniu kierunków w których firma powinna podążać, wraz z przygotowaniem strategii wprowadzania tych zmian.
4. Komunikowanie wizji zmiany – polega na przeprowadzeniu szerokiej akcji informacyjnej wśród wszystkich uczestników procesu wprowadzania zmiany, a ponadto niezbędne jest stworzenie modelu oczekiwanych zachowań pracowników lub członków organizacji.
5. Wyzwolenie szeroko pojętych działań na rzecz wprowadzania zmiany – w pierwszej kolejności niezbędne jest usunięcie wszystkich przeszkód, a ponadto konieczne jest wprowadzenie zmian w istniejących strukturach i systemach.
6. Stworzenie krótkookresowych zwycięstw – w celu osiągnięcia właściwego nadzoru nad procesem wprowadzania zmiany warto okresowo planować i oceniać widoczne postępy skuteczności wprowadzania zmiany. A ponadto wskazane jest wynagradzanie ludzi lub pracowników, którzy ewidentnie przyczyniają się do tych zwycięstw.
7.Konsolidowanie zysków i tworzenie kolejnych zmian – po przeprowadzeniu oceny etapu przejściowego wprowadzania zmiany warto planować i wprowadzać kolejne zmiany, które będą umacniać dotychczasowe osiągnięcia. Z tego też powodu warto zatrudniać, promować i rozwijać ludzi, którzy są w stanie wprowadzać zmiany.
8. Utwierdzenie nowego podejścia w kulturze firmowej/organizacyjnej – celem nadrzędnym wprowadzania zmian powinno być nakierowane działań firmy na klienta, wzrost produktywności czy lepsze i efektywniejsze zarządzanie. Dlatego wszystkie wprowadzane zmiany warto utrwalać w firmie poprzez zmianę jej kultury (zmianę procedur, instrukcji, norm czy zachowań).

W większości przypadków proces wprowadzania zmiany to okres trwający od kilku miesięcy do nawet kilku lat, a jego długość i czas trwania w dużym stopniu zależy od wielkości organizacji oraz od rodzaju zmian.

Zmiany mogą być uruchamiane w różnych sytuacjach, z których najczęstsze przykłady w praktyce biznesowej obejmują:
– zmiana profilu działalności firmy,
– zmiana organizacji procesów biznesowych,
– zmiana procedur jakościowych,
– wprowadzanie nowego, udoskonalonego produktu,
– organizacja kampanii reklamowej nowego produktu,
– zmiana struktury organizacyjnej firmy,
– wprowadzanie systemu budżetowania w firmie,
– wprowadzenie nowego oprogramowania komputerowego (systemu zarządzania klasy ERP, CRM, CAQ).

Każda innowacja to nowość i jej wprowadzaniu towarzyszy proces zmian, który warto uporządkować oraz unormować. Warto to zrobić, ponieważ bez podjęcia ryzyka wprowadzania innowacji nasza firma może wypaść z rynku lub też może stracić swoją pozycję konkurencyjną.

Change management